Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) cho biết đã xác định hơn 10.000 trường hợp có dấu hiệu gian lận liên quan đến chương trình cho phép sinh viên quốc tế kéo dài thời gian ở lại Mỹ sau khi tốt nghiệp đại học. Thông tin này được Quyền Giám đốc ICE Todd Lyons công bố với báo giới vào thứ Ba.
Trong buổi họp báo cùng các quan chức từ ICE và Sở Di trú Mỹ (USCIS), ông Lyons đã trình bày một số kết quả từ cuộc điều tra của cơ quan này về các hành vi gian lận liên quan đến chương trình Optional Practical Training (OPT).
OPT là chương trình cho phép sinh viên nước ngoài nhập cảnh Mỹ bằng visa du học được ở lại làm việc tại Mỹ thêm 12-36 tháng. Chương trình này cũng tạo điều kiện để sinh viên chuyển sang visa lao động H-1B do doanh nghiệp Mỹ bảo lãnh.
“Quốc gia chúng ta sẽ không dung thứ cho các mối đe dọa an ninh bắt nguồn từ chương trình sinh viên nước ngoài,” Giám đốc ICE tạm quyền Todd Lyons cho biết.
Ông Lyons cùng các quan chức khác cho biết các điều tra viên liên bang đã tiến hành nhiều chuyến kiểm tra thực địa và phát hiện một số trường hợp người tham gia OPT đang được “quản lý” bởi nhân sự làm việc tại Ấn Độ. Điều này vi phạm quy định của chương trình yêu cầu sinh viên phải được đào tạo và giám sát trực tiếp tại Mỹ.
Ngoài ra, giới chức cũng cáo buộc một số công ty “ma” (shell companies) đã thực hiện hành vi gian lận tài chính và vi phạm luật Mỹ bằng cách giúp sinh viên mới tốt nghiệp tiếp tục ở lại Mỹ mà không có sự bảo trợ từ một doanh nghiệp hợp pháp tại Mỹ.
Những phát hiện này nhiều khả năng sẽ tiếp thêm động lực cho các nhóm bảo thủ đang kêu gọi siết chặt hoặc thay đổi các chương trình visa dạng này.
Từ lâu, các quan điểm cứng rắn về nhập cư đã chỉ trích chương trình OPT và các diện visa dành cho lao động kỹ năng cao quốc tế, cho rằng doanh nghiệp Mỹ đang sử dụng các chương trình này để né tuyển dụng sinh viên Mỹ mới ra trường với mức lương cao hơn.
Thực tế, OPT đã nằm trong tầm ngắm của chính quyền từ trước. Năm 2025, chính quyền Trump đã phát động chiến dịch siết chặt visa sinh viên quốc tế, bao gồm cả những người tham gia OPT. Điều này dẫn đến hàng loạt vụ kiện từ sinh viên quốc tế, những người cho rằng tình trạng du học của họ bị chấm dứt một cách sai trái.
Ngoài ra, Giám đốc USCIS Joseph Edlow cũng từng phát biểu trước Quốc hội năm 2025 rằng ông sẽ tiến tới chấm dứt chương trình OPT – vốn không được quy định chính thức trong luật liên bang Mỹ.
Du học sinh Việt Nam cần lưu ý gì?
Việc ICE tăng cường kiểm tra không đồng nghĩa với việc Mỹ đóng cửa cơ hội dành cho sinh viên quốc tế. Trên thực tế, phần lớn du học sinh vẫn tham gia OPT hợp pháp và xây dựng sự nghiệp ổn định tại Mỹ.
Trong bối cảnh kiểm tra ngày càng nghiêm ngặt, sinh viên quốc tế nên:
- Lựa chọn employer có hoạt động thực tế, minh bạch
- Tránh tham gia các mô hình “công ty bảo trợ hình thức”
- Đảm bảo công việc đúng chuyên ngành và đúng quy định OPT
- Lưu trữ đầy đủ hợp đồng lao động, bảng lương và hồ sơ làm việc
Việc tham gia vào các hồ sơ không minh bạch có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng visa, khả năng chuyển đổi sang H-1B hoặc kế hoạch định cư lâu dài tại Mỹ.
Xu hướng chuyển sang các lộ trình định cư ổn định hơn
Trước những thay đổi trong chính sách visa lao động và visa sinh viên, nhiều gia đình và chuyên gia quốc tế hiện quan tâm hơn đến các diện định cư có tính ổn định lâu dài.
Nếu gia đình có điều kiện tài chính, chương trình EB-5 có thể là một giải pháp đáng cân nhắc nhờ khả năng nhận thẻ xanh cho cả gia đình mà không phụ thuộc employer bảo lãnh.
Trong khi đó, với những bạn trẻ có thành tích học tập tốt, năng lực chuyên môn nổi bật hoặc định hướng phát triển sự nghiệp rõ ràng, các diện như EB-1A hoặc EB-2 NIW cũng đang được nhiều người tìm hiểu vì không phụ thuộc hoàn toàn vào doanh nghiệp Mỹ bảo lãnh.
Trong bối cảnh chính sách visa du học và lao động ngày càng được kiểm soát chặt chẽ, việc xây dựng kế hoạch định cư dài hạn từ sớm sẽ giúp gia đình chủ động và ổn định hơn cho tương lai của con em mình.